Stężenie molowe

Stężenie molowe mówi, ile moli substancji jest w 1 dm³ roztworu. Objętość roztworu podstawiamy w dm³ (250 cm³ = 0,25 dm³).

W tym dziale nie ma wzorów z klas 7–8

Wszystkie wzory działu należą do liceum i technikum.

stężenie molowe: $C_{m} = \frac{n}{V}$; zakres podstawowy, wzór kluczowy; gdzie:
$C_{m}$ stężenie molowe roztworu $mol/d m^{3}$
$n$ liczba moli substancji rozpuszczonej $mol$
$V$ objętość roztworu $d m^{3}$
Strona wzoru: przekształcenia i jednostki
stężenie molowe z masy substancji: $C_{m} = \frac{m _{s}}{M V}$; zakres podstawowy; gdzie:
$C_{m}$ stężenie molowe roztworu $mol/d m^{3}$
$m_{s}$ masa substancji rozpuszczonej $g$
$M$ masa molowa substancji rozpuszczonej $g/mol$
$V$ objętość roztworu $d m^{3}$
Strona wzoru: przekształcenia i jednostki

Przeliczanie stężeń

stężenie molowe ze stężenia procentowego: $C_{m} = \frac{C _{p} d}{M \cdot 100%}$; zakres podstawowy, wzór kluczowy; gdzie:
$C_{m}$ stężenie molowe roztworu $mol/d m^{3}$
$C_{p}$ stężenie procentowe roztworu $%$
$d$ gęstość roztworu $g/d m^{3}$
$M$ masa molowa substancji rozpuszczonej $g/mol$
Strona wzoru: przekształcenia i jednostki

rozcieńczanie roztworu: $C_{m 1} V_{1} = C_{m 2} V_{2}$; zakres podstawowy; gdzie:
$C_{m 1}$ stężenie roztworu 1 $mol/d m^{3}$
$V_{1}$ objętość roztworu 1 $d m^{3}$
$C_{m 2}$ stężenie roztworu 2 $mol/d m^{3}$
$V_{2}$ objętość roztworu 2 $d m^{3}$
Strona wzoru: przekształcenia i jednostki
mieszanie roztworów: $C_{m 1} V_{1} + C_{m 2} V_{2} = C_{m 3} (V_{1} + V_{2})$; zakres podstawowy; gdzie:
$C_{m 1}$ stężenie roztworu 1 $mol/d m^{3}$
$V_{1}$ objętość roztworu 1 $d m^{3}$
$C_{m 2}$ stężenie roztworu 2 $mol/d m^{3}$
$V_{2}$ objętość roztworu 2 $d m^{3}$
$C_{m 3}$ stężenie roztworu końcowego $mol/d m^{3}$
Strona wzoru: przekształcenia i jednostki

Gęstość w tablicach jest zwykle w g/cm³. We wzorze C_m = C_p · d / (M · 100%) wstawiamy ją w g/dm³: 1 g/cm³ = 1000 g/dm³.

Wzór na mieszanie zakłada, że objętości roztworów się sumują. Dla roztworów rozcieńczonych to dobre przybliżenie.

symbol	znaczenie	jednostka	nazwa
$C_{m}$	stężenie molowe roztworu	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$n$	liczba moli substancji rozpuszczonej	$mol$	mol
$V$	objętość roztworu	$d m^{3}$	decymetr sześcienny
$m_{s}$	masa substancji rozpuszczonej	$g$	gram
$M$	masa molowa substancji rozpuszczonej	$g/mol$	gram na mol
$C_{p}$	stężenie procentowe roztworu	$%$	procent
$d$	gęstość roztworu	$g/d m^{3}$	gram na decymetr sześcienny
$C_{m 1}$	stężenie roztworu 1	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$C_{m 2}$	stężenie roztworu 2	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$C_{m 3}$	stężenie roztworu końcowego	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$V_{1}$	objętość roztworu 1	$d m^{3}$	decymetr sześcienny
$V_{2}$	objętość roztworu 2	$d m^{3}$	decymetr sześcienny

zakres podstawowy: według podstawy programowej z 2024 r.
wzór kluczowy: najczęściej potrzebny na sprawdzianach i maturze; zakreślony na ekranie, z gwiazdką na wydruku

Zakres wynika z wymagań podstawy programowej; numery wymagań są na stronie każdego wzoru.