Równowaga chemiczna

W stanie równowagi dynamicznej reakcja zachodzi w obie strony z tą samą szybkością, a stężenia reagentów się nie zmieniają. Ich stosunek opisuje stała równowagi.

W zakresie podstawowym nie ma wzorów z tego działu: wszystkie są z rozszerzenia.

W tym dziale nie ma wzorów z zakresu podstawowego

Wszystkie wzory działu należą do rozszerzenia albo są spoza podstawy programowej.

W tym dziale nie ma wzorów z klas 7–8

Wszystkie wzory działu należą do liceum i technikum.

Stała równowagi

stała równowagi: $K_{c} = \frac{[ C ] ^{c} [ D ] ^{d}}{[ A ] ^{a} [ B ] ^{b}}$; zakres rozszerzony, wzór kluczowy; gdzie:
$K_{c}$ stała równowagi (wyrażona przez stężenia; jednostka zależy od reakcji)
$[C]$ stężenie równowagowe produktu C $mol/d m^{3}$
$c, d, a, b$ współczynniki stechiometryczne przy A, B, C i D
$[D]$ stężenie równowagowe produktu D $mol/d m^{3}$
$[A]$ stężenie równowagowe substratu A $mol/d m^{3}$
$[B]$ stężenie równowagowe substratu B $mol/d m^{3}$
Strona wzoru

Równowagi fazowe

reguła faz Gibbsa: $f = s - φ + 2$; studia (I–II rok); gdzie:
$f$ liczba stopni swobody układu
$s$ liczba niezależnych składników
$φ$ liczba faz
Strona wzoru: przekształcenia i jednostki

Prawa i uwagi

Reguła przekory (Le Chateliera-Brauna)

Układ w równowadze, na który działa czynnik zewnętrzny, przesuwa równowagę tak, żeby zmniejszyć jego działanie: dodanie substratu przesuwa ją w stronę produktów, ogrzanie w stronę reakcji endotermicznej, wzrost ciśnienia w stronę mniejszej liczby moli gazów.

Katalizator a równowaga

Katalizator przyspiesza obie reakcje jednakowo: równowaga ustala się szybciej, ale stała równowagi i wydajność się nie zmieniają.

Symbole i jednostki

symbol	znaczenie	jednostka	nazwa
$K_{c}$	stała równowagi (wyrażona przez stężenia; jednostka zależy od reakcji)	zależy od reakcji
$[A]$	stężenie równowagowe substratu A	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$[B]$	stężenie równowagowe substratu B	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$[C]$	stężenie równowagowe produktu C	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$[D]$	stężenie równowagowe produktu D	$mol/d m^{3}$	mol na decymetr sześcienny
$a, b, c, d$	współczynniki stechiometryczne przy A, B, C i D	$-$	bez jednostki
$f$	liczba stopni swobody układu	$-$	bez jednostki
$s$	liczba niezależnych składników	$-$	bez jednostki
$φ$	liczba faz	$-$	bez jednostki

Oznaczenia

zakres rozszerzony: matura z chemii jest tylko na poziomie rozszerzonym
studia (I–II rok): wzór z pierwszych dwóch lat studiów technicznych, poza programem szkoły
wzór kluczowy: najczęściej potrzebny na sprawdzianach i maturze; zakreślony na ekranie, z gwiazdką na wydruku

Zakres wynika z wymagań podstawy programowej; numery wymagań są na stronie każdego wzoru.